‘Yan sandan Morocco sun kama mutane 111 yayin da suke ƙoƙarin shiga Ceuta, yankin Spain da ke Arewacin Afirka, a cikin yanayin tsaro mai ƙarfi a ɓangarorin biyu bayan sakonnin kafofin sada zumunta da suka yi kira ga wani ƙaura mai yawa.
Ƙoƙarin tsallakawa a ranar Asabar ya zo makonni biyu bayan fiye da ƙaura 72,000 suka mamaye Ceuta, lamarin da ya haifar da tashin hankali a cikin EU kuma ya ƙara rura wutar maganganun kyamar baƙi a tsakanin jam’iyyun dama a duniya. Aƙalla mutane 96 ne suka mutu a ƙoƙarin isa ƙasar Turai.
Wata majiya a ma’aikatar cikin gida ta Morocco ta shaida wa Reuters cewa waɗanda aka tsare sun haɗa da baƙi 109 daga yankin Saharar Afirka da kuma ƴan ƙasar Morocco biyu, waɗanda aka kama a cikin ko kusa da Fnideq, birnin Morocco da ke kusa da Ceuta.
‘Yan sandan Morocco sun yi amfani da hayaki mai sa hawaye don tarwatsa gungun baƙi da suka taru a kan tuddai da ke da nisan mil 1.9 (kilomita 3) daga kan iyaka, a cewar kamfanin dillancin labarai na Spain EFE. Daga baya Reuters ta ga ɗaruruwan ‘yan sanda, wasu sanye da kayan yaƙi wasu kuma cikin tufafin farar hula, suna dawowa daga tuddai a wajen Fnideq.
EFE da gidan talabijin na jihar Spain TVE sun ce ma’aikatar cikin gida ta Morocco ta umarci ‘yan jaridunsu da su bar Fnideq nan take, ba tare da bayar da wani dalili ba.
Shaidu sun ce sun ga an harba hayaki mai sa hawaye a kan baƙi a tuddai da ke kusa da kan iyaka.
A Ceuta, sojojin Spain suna gadin manyan kantuna yayin da ‘yan sanda ke sintiri a manyan tituna. Birnin ya fi natsuwa fiye da kwanakin da suka biyo bayan ƙoƙarin tsallakawa mai mutuwa a ranar 30 ga Yuli.
Tun daga nan Madrid ta girka shingen ruwa kuma ta tura ƙarin ‘yan sanda sama da 500 daga ƙasar Spain ta yankin, wanda hakan ya kawo jimillar ‘yan sanda a Ceuta zuwa sama da 1,600. Ma’aikatar cikin gida ta ce ƙarfafawar za ta ci gaba da kasancewa muddin ana buƙata.
“Za mu ci gaba da tura duk wani ma’aikatan da suka dace don dawo da zaman lafiya cikin gaggawa da kuma hana faruwar abubuwa kamar na 30 ga Yuli sake,” in ji ministan cikin gida na Spain, Fernando Grande-Marlaska, a ranar Alhamis.
Kimanin baƙi 5,000 ne suka rage a Ceuta, in ji ministan. Reuters ta ga ɗaruruwan mutane suna fakewa da zafin rana a ƙarƙashin bukkokin bamboo na wucin gadi a bakin tekun birni na El Trampolin.
Grande-Marlaska ya ce baƙin da suka shiga ba bisa ƙa’ida ba ba za a ƙyale su su zauna a yankin ba, ko tafiya zuwa ƙasar Spain ta yankin, ko samun matsayin doka, sai dai a lokuta masu wuya da suka haɗa da matsanancin rauni. Waɗanda ba su da haƙƙin zama za a mayar da su Morocco, in ji shi.
A farkon wannan makon, Rabat ta ce tana sa ido kan “yaɗuwar sakonnin kafofin sada zumunta da saƙonni waɗanda ba a san asalinsu ba” da ke kira ga ƙaura mai yawa a ranar 15 ga Agusta, tare da yin gargaɗin cewa za ta gurfanar da masu shirya da kuma masu shiga.
Wani shaida na Reuters ya ga ƙarfafa tsaro a kusa da kan iyaka, ciki har da motocin ‘yan sanda masu garkuwar waya da wuraren bincike a hanya. Kafofin watsa labarai na gida sun ba da rahoton irin waɗannan matakan a kusa da Melilla, wani yankin Spain a Arewacin Afirka.
Hukumomi sun hana wasu gungun mutane shiga jiragen ƙasa da bas zuwa arewacin Morocco a birane kamar Casablanca, Fez, da Kenitra. Duk da haka, shaidu sun shaida wa Reuters cewa wasu baƙi daga yankin Saharar Afirka suna ƙetare wuraren binciken tsaro ta hanyar ɗaukar hanyoyin tsaunuka zuwa Fnideq.
Wani shaida ya ce an mayar da makarantu a Fnideq wurin kwana ga jami’an tsaro da aka jibge a kusa da kan iyaka.
