Has Israeli media largely overlooked the starvation crisis in Gaza – and is this now starting to shift?

Has Israeli media largely overlooked the starvation crisis in Gaza – and is this now starting to shift?

**Ελληνική Μετάφραση:**

**Συντριπτικές εικόνες από παιδιά της Παλαιστίνης που λιμοκτονούν στη Γάζα υπό την πολιορκία του Ισραήλ, μαζί με θλιμμένες οικογένειες που θρηνούν τους πάνω από 61.000 νεκρούς στην περιοχή, έχουν προκαλέσει παγκόσμια οργή. Ωστόσο, εντός του Ισραήλ, η αντίδραση έχει ήταν εντυπωσιακά διαφορετική.**

Μια δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ τον Ιούλιο διαπίστωσε ότι το 79% των Εβραίων Ισραηλινών αισθανόταν «όχι πολύ ενοχλημένοι» ή «καθόλου ενοχλημένοι» από τις αναφορές για πείνα και ταλαιπωρία μεταξύ των Παλαιστινίων της Γάζας.

Η 14μηνη Χαζάρ Αρφά, που φαίνεται να νοσηλεύεται σε νοσοκομείο της Γάζας για σοβρή υποσιτισμό, αντιπροσωπεύει την ανθρώπινη δαπάνη αυτής της κρίσης. Η ειδικός στα μέσα ενημέρωσης Ανάτ Σαραγούστι εξηγεί απλά αυτή την αποσύνδεση: οι περισσότεροι Ισραηλινοί δεν έχουν δει αυτές τις αναφορές επειδή τα τοπικά μέσα ενημέρωσης τις αγνοούν κατά κύριο λόγο.

«Μέχρι πρόσφατα, μπορούσες να μετρήσεις στα δάχτυλα του ενός χεριού τις αναφορές από τη Γάζα χωρίς φίλτρο», δήλωσε η Σαραγούστι, υποστηρίκτρια της ελευθερίας του τύπου. Εκτός από την αριστερής τάσης εφημερίδα Haaretz, τα κύρια ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έχουν αγνοήσει κατά κύριο λόγο τις παλαιστινιακές απώλειες και τους θανάτους παιδιών στον πόλεμο.

Ενώ η διεθνής κάλυψη έχει προκαλέσει πρόσφατα κάποια ισραηλινά μέσα να αναφέρουν την κρίση πείνας στη Γάζα, αυτές οι ιστορίες συχνά την παρουσιάζουν ως αμφισβητήσιμη. Από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, η δημόσια συζήτηση στο Ισραήλ επικεντρώθηκε στην εθνική ασφάλεια, τους ομήρους και τους στρατιωτικούς στόχους — αφήνοντας ελάχιστο χώρο για συζήτηση της ανθρωπιστικής καταστροφής στη Γάζα, την οποία πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν δικαιολογημένη αυτοάμυνα.

Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έχουν απηχήσει κατά κύριο λόγο την αφήγηση της κυβέρνησης, απορρίπτοντας την τεκμηριωμένη πείνα ως «προπαγάνδα της Χαμάς». Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε πρόσφατα: «Δεν υπάρχει πολιτική πείνας στη Γάζα, και δεν υπάρχει πείνα στη Γάζα».

Ωστόσο, οργανισμοί του ΟΗΕ αναφέρουν ότι το ένα τρίτο των κατοίκων της Γάζας περνάει μέρες χωρίς τροφή, με 500.000 να αντιμετωπίζουν πείνα. Μια ομάδα που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ προειδοποιεί για συνθήκες λιμού, ζητώντας άμεση εκεχειρία. Πρόσφατα δεδομένα του ΟΗΕ δείχνουν τουλάχιστον 227 θανάτους λόγω υποσιτισμού, συμπεριλαμβανομένων 103 παιδιών.

Ακόμη και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για τις δηλώσεις του Νετανιάχου, απάντησε με αβεβαιότητα: «Δεν ξέρω... Τα παιδία φαίνονται απελπιστικά πεινασμένα — αυτή είναι πραγματική πείνα». Κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας συνέντευξης τύπου με ξένους δημοσιογράφους στην Ιερουσαλήμ την περασμένη Κυριακή, ο Νετανιάχου έδειξε φωτογραφίες αδύνατων παιδιών στη Γάζα, απορρίπτοντάς τες ως ψεύτικες και ισχυριζόμενος ότι αποτελούσαν μέρος μιας προπαγανδιστικής εκστρατείας της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ.

Σύγκρινε αυτές τις εικόνες με μια φωτογραφία του Ισραηλινού ομήρου Εβιάταρ Νταβίντ, που κυκλοφόρησε η Χαμάς στις αρχές Αυγούστου, επισημαίνοντας ότι ενώ ο Νταβίντ φαινόταν να λιμοκτονεί, το χέρι ενός μαχητή της Χαμάς που ήταν ορατό στην ίδια εικόνα φαινόταν δυνατό και μυώδες. Η υπονοούμενη έννοια του Νετανιάχου ήταν ξεκάθαρη: οι μαχητές της Χαμάς ήταν καλά ταϊσμένοι ενώ στερούσαν τροφή τόσο από τους Ισραηλινούς ομήρους όσο και από τους πολίτες της Γάζας.

Η Αμίρα Μουτέιρ κρατάει το χέρι του πεντάμηνου μωρού της, Άμμαρ, το οποίο λέει ότι αδυνατίζει λόγω υποσιτισμού. (Φωτογραφία: Μαχμούντ Ίσα/Reuters)

Η Σαραγούστι σημείωσε: «Παρά τις εικόνες σκελετωμένων παιδιών που δημοσιεύθηκαν από μεγάλες εφημερίδες παγκοσμίως, το Ισραήλ αρνήθηκε την κρίση. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης απήχησαν τη στάση της κυβέρνησης, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει πείνα στη Γάζα».

Παρόλο που το Ισραήλ φαίνεται να προστατεύεται από τη δική του αφήγηση — μια αφήγηση που αγνοεί τα δεινά της Γάζας — χιλιάδες διαδηλωτές στο Τελ Αβίβ ζητούν τώρα τη διακοπή της βίας εναντίον των Παλαιστινίων.

«Νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι φρικτό», δήλωσε η 19χρονη Λένι Κάντμον. «Ο κύριος λόγος που δεν το αντιτίθεται όλοι εδώ είναι ότι οι περισσότεροι το βρίσκουν πολύ δύσκολο ή τρομακτικό να αντιμετωπίσουν αυτό που κάνουμε εκεί».

Ο 28χρονος Γκαλ Αλκαλάι πρόσθεσε: «Διαδηλώνω στο Τελ Αβίβ κάθε Σαββατοκύριακο, ζητώντας από τον πρωθυπουργό μας να τερματίσει τον πόλεμο. Μόνο τότε μπορούμε να σταματήσουμε την πείνα στη Γάζα και να φέρουμε τους ομήρους μας σπίτι».

Ωστόσο, παρά το αυξανόμενο αριθμό Ισραηλινών διανοουμένων — όπως ο βραβευμένος συγγραφέας Ντέιβιντ Γκρόσμαν — που χρησιμοποιούν τον όρο «γενοκτονία» για να περιγράψουν τις ενέργειες της κυβέρνησής τους στη Γάζα, οι αναλυτές λένε ότι παραμένουν μειοψηφία. Στην Ιερουσαλήμ, όπου οι εντάσεις μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών είναι βαθύτερες, οι περισσότεροι Εβραίοι κάτοικοι εξακολουθούν να ευθυγραμμίζονται με την αφήγηση της κυβέρνησης.

### **Γιατί είναι τόσο δύσκολη η αναφορά στη Γάζα;**

Η κάλυψη του πολέμου στη Γάζα περιορίζεται σοβαρά από τους περιορισμούς του Ισραήλ. Οι ξένοι δημοσιογράφοι απαγορεύεται να εισέλθουν στη Γάζα ανεξάρτητα — επιτρέπονται μόνο εκείνοι που είναι ενσωματωμένοι με τον ισραηλινό στρατό, με αυστηρούς ελέγχους στις μετακινήσεις και τις συνεντεύξεις.

Οι παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι στη Γάζα έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα, με πάνω από 180 να έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου. Η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων έχει επιβεβαιώσει ότι τουλάχιστον 19 σκοτώθηκαν σκόπιμα από ισραηλινές δυνάμεις — ταξινομημένα ως δολοφονίες.

Ξένοι δημοσιογράφοι στο Ισραήλ υπέβαλαν νομική αίτηση για πρόσβαση στη Γάζα, αλλά το Ανώτατο Δικαστήριο την απέρριψε με βάση λόγους ασφαλείας. Διπλωματικές εκκλήσεις και δημόσιες προσκλήσεις από διακεκριμένους δημοσιογράφους έχουν αγνοηθεί.

Για να διασφαλιστεί ακριβής αναφορά υπό αυτούς τους περιορισμούς, η Guardian βασίζεται σε αξιόπιστους τοπικούς δημοσιογράφους, επαληθεύει φωτογραφίες και βίντεο τρίτων και χρησιμοποιεί δεδομένα από αξιόπιστους οργανισμούς με ιστορία αξιόπιστης αναφοράς στη Γάζα και σε άλλες ζώνες σύγκρουσης.

— Έμμα Γκράχαμ-Χάρισον, Αρχισυντάκτρια για τη Μέση Ανατολή

**Συντριπτικές εικόνες από παιδιά της Παλαιστίνης που λιμοκτονούν στη Γάζα υπό την πολιορκία του Ισραήλ, μαζί με θλιμμένες οικογένειες που θρηνούν τους πάνω από 61.000 νεκρούς στην περιοχή, έχουν προκαλέσει παγκόσμια οργή. Ωστόσο, εντός του Ισραήλ, η αντίδραση έχει ήταν εντυπωσιακά διαφορετική.**

Μια δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ τον Ιούλιο διαπίστωσε ότι το 79% των Εβραίων Ισραηλινών αισθανόταν «όχι πολύ ενοχλημένοι» ή «καθόλου ενοχλημένοι» από τις αναφορές για πείνα και ταλαιπωρία μεταξύ των Παλαιστινίων της Γάζας.

Η 14μηνη Χαζάρ Αρφά, που φαίνεται να νοσηλεύεται σε νοσοκομείο της Γάζας για σοβρή υποσιτισμό, αντιπροσωπεύει την ανθρώπινη δαπάνη αυτής της κρίσης. Η ειδικός στα μέσα ενημέρωσης Ανάτ Σαραγούστι εξηγεί απλά αυτή την αποσύνδεση: οι περισσότεροι Ισραηλινοί δεν έχουν δει αυτές τις αναφορές επειδή τα τοπικά μέσα ενημέρωσης τις αγνοούν κατά κύριο λόγο.

«Μέχρι πρόσφατα, μπορούσες να μετρήσεις στα δάχτυλα του ενός χεριού τις αναφορές από τη Γάζα χωρίς φίλτρο», δήλωσε η Σαραγούστι, υποστηρίκτρια της ελευθερίας του τύπου. Εκτός από την αριστερής τάσης εφημερίδα Haaretz, τα κύρια ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έχουν αγνοήσει κατά κύριο λόγο τις παλαιστινιακές απώλειες και τους θανάτους παιδιών στον πόλεμο.

Ενώ η διεθνής κάλυψη έχει προκαλέσει πρόσφατα κάποια ισραηλινά μέσα να αναφέρουν την κρίση πείνας στη Γάζα, αυτές οι ιστορίες συχνά την παρουσιάζουν ως αμφισβητήσιμη. Από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, η δημόσια συζήτηση στο Ισραήλ επικεντρώθηκε στην εθνική ασφάλεια, τους ομήρους και τους στρατιωτικούς στόχους — αφήνοντας ελάχιστο χώρο για συζήτηση της ανθρωπιστικής καταστροφής στη Γάζα, την οποία πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν δικαιολογημένη αυτοάμυνα.

Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έχουν απηχήσει κατά κύριο λόγο την αφήγηση της κυβέρνησης, απορρίπτοντας την τεκμηριωμένη πείνα ως «προπαγάνδα της Χαμάς». Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε πρόσφατα: «Δεν υπάρχει πολιτική πείνας στη Γάζα, και δεν υπάρχει πείνα στη Γάζα».

Ωστόσο, οργανισμοί του ΟΗΕ αναφέρουν ότι το ένα τρίτο των κατοίκων της Γάζας περνάει μέρες χωρίς τροφή, με 500.000 να αντιμετωπίζουν πείνα. Μια ομάδα που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ προειδοποιεί για συνθήκες λιμού, ζητώντας άμεση εκεχειρία. Πρόσφατα δεδομένα του ΟΗΕ δείχνουν τουλάχιστον 227 θανάτους λόγω υποσιτισμού, συμπεριλαμβανομένων 103 παιδιών.

Ακόμη και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για τις δηλώσεις του Νετανιάχου, απάντησε με αβεβαιότητα: «Δεν ξέρω... Τα παιδία φαίνονται απελπιστικά πεινασμένα — αυτή είναι πραγματική πείνα». Κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας συνέντευξης τύπου με ξένους δημοσιογράφους στην Ιερουσαλήμ