Πέρυσι, επανεξελέγην δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως με ποσοστό 51% των ψήφων. Ήταν η δεύτερη φορά που επέρασα τον υποψήφιο που υποστήριζε η κυβέρνηση. Η πρώτη φορά ήταν το 2019, όταν τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών ακυρώθηκαν με ευτελείς αιτιολογίες. Οι ψηφοφόροι επέστρεψαν στις κάλπες και μας έδωσαν μια ακόμη μεγαλύτερη νίκη.
Όμως φέτος, η δημοκρατία στην Τουρκία έχει εισέλθει στην πιο επικίνδυνη περίοδό της. Ξεκίνησε τον Μάρτιο, λίγο πριν προταθώ ως υποψήφιος Πρόεδρος από το CHP, το παλαιό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα. Τότε ήταν που το πτυχίο μου από το πανεπιστήμιο ακυρώθηκε ξαφνικά. Γιατί έχει σημασία αυτό; Διότι σύμφωνα με τον τουρκικό νόμο, χρειάζεσαι πτυχίο για να διεκδικήσεις την προεδρία. Λίγο αργότερα, κατηγορήθηκα για διαφθορά και «συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση». Τους τελευταίους έξι μήνες, βρίσκομαι στη φυλακή, συλληφθείς με πολιτικά κίνητρα κατηγορίες για διαφθορά που βασίζονται σε «ανώνυμους» μάρτυρες. Σε μια χώρα που είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αυτό είναι απαράδεκτο.
Δεν είμαι ο μόνος. Σε όλη την Τουρκία, πάνω από μια δωδεκάρινα δήμαρχοι της αντιπολίτευσης είναι πλέον φυλακισμένοι. Δυστυχώς, ο αριθμός συνεχίζει να αυξάνεται. Πάνω από το ένα τέταρτο των δήμων της Κωνσταντινουπόλεως έχουν δει τους εκλεγμένους ηγέτες τους να συλλαμβάνονται, φιμώνοντας εκατομμύρια ψηφοφόρους σε μια από τις μεγάλες πόλεις του κόσμου.
Η καταστολή έχει εξαπλωθεί σε κάθε επίπεδο – από δημάρχους σε πόλεις όπως η Άδανα και η Αττάλεια, έως το δημοτικό προσωπικό στην Κωνσταντινούπολη. Εκατοντάδες άνθρωποι βρίσκονται στη φυλακή, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, επιχειρηματιών και φοιτητών.
Ο Enes Hocaoğulları, νεαρός αντιπρόσωπος στο Συμβούλιο της Ευρώπης, συνελήφθη απλώς επειδή μίλησε ανοιχτά βάσει των ασαφών τουρκικών νόμων ενάντια στην «παραπλάνηση» του κοινού. Αυτό δείχνει πόσο ακραία έχει γίνει η καταστολή. Η απελευθέρωσή του μετά από διαμαρτυρίες εντός και εκτός χώρας είναι μια μικρή αλλά σημαντική νίκη για τη δημοκρατική αντίσταση.
Ας είμαι σαφής για το τι συμβαίνει. Με την αλαζονεία της αδέσποτης εξουσίας, ο Πρόεδρος Ερντογάν χρησιμοποιεί και πάλι τα δικαστήρια ως όπλο ενάντια στη δημοκρατική αντιπολίτευση. Αυτή τη φορά, οι αντίπαλοι φυλακίζονται και αντικαθίστανται με πιστούς. Αδυνατώντας να διαλύσει το CHP, η κυβέρνηση προωθεί μια υπόθεση που θα μπορούσε να εξαφανίσει την ανερχόμενη ηγεσία του κόμματος αναιρώντας τα αποτελέσματα του εθνικού συνεδρίου του το 2023. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ένα δικαστήριο προχώρησε στην ακύρωση του τοπικού συνεδρίου του CHP στην Κωνσταντινούπολη, στην απομάκρυνση του προέδρου του και στην τοποθέτηση ενός εμπιστευμένου.
Η υπόθεση εναντίον του CHP, που η κυβέρνηση συνεχώς παρατείνει για να αποσταθεροποιήσει την κύρια αντιπολίτευση και να απομακρύνει τους νόμιμους ηγέτες της, σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στην αποδόμηση του πολιτικού πλουραλισμού. Ένα σύστημα όπου οι δικαστές αντικαθιστούν εκλεγμένους ηγέτες με επιλεγμένους αναπληρωτές δεν είναι δημοκρατία.
Αφού άδειασε τα θεσμικά όργανα της χώρας για να χτίσει ένα αυταρχικό καθεστώς, ο Ερντογάν στοχεύει τώρα στη δημιουργία μιας υπάκουης, κενής αντιπολίτευσης. Θέλει να ξαναγράψει τους κανόνες ώστε κανένας πραγματικός αντίπαλος να μην μπορεί να επιβιώσει, εξασφαλίζοντας την εξουσία όπως ο Μουμπάρακ της Αιγύπτου ή ο Ασάντ της Συρίας. Αυτές οι εσκεμμένες τακτικές θα μπορούσαν να αντιγραφούν και αλλού, εκτός αν οι δημοκράτες παντού ενωθούν για να τις αντισταθούν.
Οι ολοένα και κατασταλτικές μέθοδοι του Ερντογάν αποκαλύπτουν την πτώση της λαϊκής του υποστήριξης και την απελπισμένη προσπάθειά του να παραμείνει στην εξουσία. Για να αποφύγει μια ακόμη εκλογική ήττα, αλλάζει τους κανόνες. Χρησιμοποιεί σκάνδαλα, κατηγορίες για διαφθορά, προσπάθειες να διαιρέσει την αντιπολίτευση και την πανταχού παρούσα ταμπέλα του «τρομοκράτη». Ωστόσο, αυτή η επίδειξη δύναμης έχει μόνο αποδυναμώσει τη νομιμότητά του, αφήνοντάς τον πιο εξαρτημένο από μια μικρή μειονότητα και το κρατικό μηχανισμό.
Ο λαός της Τουρκίας δεν ξεγελιέται πλέον. Οι δρόμοι γεμίζουν με διαμαρτυρίες και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά το CHP ως το κύριο κόμμα της χώρας. Από τις 19 Μαρτίου, την ημέρα που συνελήφθην και φυλακίστηκα, εκατομμύρια πολίτες – ακόμα και στα υποτιθέμενα ακροβασίλεια του Ερντογάν – έχουν συμμετάσχει σε ειρηνικές διαμαρτυρίες απαιτώντας δικαιοσύνη. Παρά τον κίνδυνο σύλληψης και αστυνομικής βίας, ο λαός συνεχίζει να αντιστέκεται. Αυτό το πνεύμα αντίστασης αντικατοπτρίζει την 150χρονη παράδοση κοινοβουλευτικής δημοκρατίας της Τουρκίας. Αλλά η αντίσταση από μόνη της δεν αρκεί.
Γι' αυτό το CHP αναπτύσσει έναν λεπτομερή δρόμο για μια δημοκρατική μετάβαση, με στόχο τη δημιουργία μιας ισχυρής και συμπεριληπτικής συμμαχίας. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει: τη νίκη στις εκλογές, τη σταθεροποίηση της οικονομίας, την αποκατάσταση της δικαστικής ανεξαρτησίας, τον αγώνα ενάντια στη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, την επέκταση των κοινωνικών δικαιωμάτων, την επαναφορά της εμπιστοσύνης στα δημόσια θεσμικά όργανα και τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της Τουρκίας σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο.
Ο αγώνας της Τουρκίας για δημοκρατία, ελευθερία και δικαιοσύνη δεν είναι μόνο δικός της αγώνας. Αν μια χώρα που έχει δείξει επί μακρόν ότι η δημοκρατία είναι ένα παγκόσμιο ιδανικό ολισθαίνει περαιτέρω προς την αυταρχία, οι συνέπειες θα γίνουν αισθητές πολύ πέρα από τα σύνορά της.
Παρ' όλα αυτά, είμαι πεπεισμένος ότι η βούληση του λαού θα θριαμβεύσει τελικά. Ο θυμός μας μπροστά στην αδικία πρέπει να κατευθυνθεί σε μια σαφή στρατηγική – μια στρατηγική που θα χτίσει μια νέα πολιτική κουλτούρα και θεσμούς που αξίζουν τη δημοκρατική κληρονομιά της Τουρκίας. Αν τα καταφέρουμε, δεν θα αποκαταστήσουμε μόνο τη δημοκρατία εντός των συνόρων, αλλά θα βοηθήσουμε και στην αναβίωσή της σε όλο τον κόσμο.
Ο Ekrem İmamoğlu είναι ο εκλεγμένος δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως και υποψήφιος Πρόεδρος για το κύριο κόμμα αντιπολίτευσης της Τουρκίας, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP).
Συχνές Ερωτήσεις
Φυσικά. Ακολουθεί μια λίστα με Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση που περιγράφηκε, γραμμένη με φυσικό ύφος και σαφείς, άμεσες απαντήσεις.
Γενικές Ερωτήσεις Βασικού Επιπέδου
1. Ποιος είναι το άτομο που λέει "Εκλέχτηκα δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως, αλλά γράφω αυτό από τη φυλακή";
Είναι σχεδόν σίγουρα ο Εκρέμ Ιμαμόγλου, ο σημερινός Δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως. Φυλακίστηκε για σύντομο χρονικό διάστημα το 2022 μετά την εκλογή του και έχει αντιμετωπίσει νομικές προκλήσεις.
2. Γιατί φυλακίστηκε ο δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως;
Καταδικάστηκε για προσβολή δημοσίων υπαλλήλων. Η συγκεκριμένη υπόθεση προέκυψε από ένα σχόλιο που έκανε για μέλη του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου της Τουρκίας. Έλαβε ποινή φυλάκισης και πολιτικό αποκλεισμό, ο οποίος είναι υπό έφεση.
3. Τι σημαίνει η δήλωσή του για την τουρκική δημοκρατία;
Πολλοί παρατηρητές το βλέπουν ως σημάδι δημοκρατικής υποχώρησης. Όταν ένας εκλεγμένος αξιωματούχος μπορεί να φυλακιστεί και δυνητικά να αποκλειστεί από το αξίωμα από τα δικαστήρια, αυτό εγείρει ανησυχίες για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη δικαιοσύνη του πολιτικού ανταγωνισμού.
4. Είναι συνηθισμένο στην Τουρκία να φυλακίζονται πολιτικοί της αντιπολίτευσης;
Τα τελευταία χρόνια, ναι. Πολλοί πολιτικοί, δημοσιογράφοι και ακτιβιστές που είναι επικριτικοί της κυβέρνησης έχουν αντιμετωπίσει νομικές έρευνες, συλλήψεις και φυλάκιση με κατηγορίες όπως τρομοκρατία ή προσβολή του Προέδρου.
Εξελιγμένες / Λεπτομερείς Ερωτήσεις
5. Ποια είναι η συγκεκριμένη κατηγορία της προσβολής δημοσίων υπαλλήλων και πώς χρησιμοποιείται;
Είναι μια ποινική κατηγορία που προορίζεται να προστατεύει την τιμή των δημοσίων υπαλλήλων. Οι κριτικοί υποστηρίζουν ότι χρησιμοποιείται συχνά ευρέως για να σωπάσει και να τιμωρήσει τους επικριτές της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών και δημοσιογράφων, δημιουργώντας ένα αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην ελευθερία του λόγου.
6. Τι είναι ο πολιτικός αποκλεισμός που αναφέρεται στην υπόθεσή του;
Το δικαστήριο τον καταδίκασε τόσο σε ποινή φυλάκισης όσο και σε πολιτικό αποκλεισμό. Εάν επιβεβαιωθεί από ανώτερα δικαστήρια, αυτός ο αποκλεισμός θα τον εμπόδιζε από το να κατέχει οποιοδήποτε πολιτικό αξίωμα, απομακρύνοντάς τον ουσιαστικά από τη θέση του δημάρχου και αποκλείοντάς τον από μελλοντικές εκλογές.
7. Πώς συνδέεται αυτή η κατάσταση με ευρύτερα ζητήματα στην Τουρκία;
Αναδεικνύει πολλά βασικά ζητήματα:
- Διάβρωση της Δικαστικής Ανεξαρτησίας: Η αντίληψη ότι τα δικαστήρια επηρεάζονται από την κυβέρνηση.
- Πολιτικοποίηση της Δικαιοσύνης: Η χρήση των νομικών συστημάτων ως εργαλείο κατά πολιτικών αντιπάλων.
- Καταστολή της Διαφωνίας: Δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι φωνές της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζονται συστηματικά μέσω νομικών μέσων.
