Από τον αέρα, η Γάζα μοιάζει με τα ερείπια μιας αρχαίας πολιτισμικής κληρονομιάς που αποκαλύφθηκε μετά από αιώνες—ένα μπερδέλι από σπασμένο σκυρόδεμα, καταστραμμένους τοίχους και γειτονιές με κρατήρες και ερείπια, με δρόμους που δεν οδηγούν πουθενά. Μοιάζει με τα απομεινάρια μιας χαμένης πόλης.
Αλλά αυτή η καταστροφή δεν προκλήθηκε από φυσική καταστροφή ή τη σταδιακή διάβρωση του χρόνου. Λιγότερο από δύο χρόνια πριν, η Γάζα ήταν ένα ζωντανό, πολυσύχναστο μέρος, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε ο λαός της. Οι αγορές ήταν γεμάτες, οι δρόμοι γεμάτα παιδιά. Αυτή η Γάζα έχει χαθεί—δεν θαφτήθηκε από ηφαίστειο ούτε χάθηκε στην ιστορία, αλλά καταστράφηκε από μια ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση που άφησε πίσω ένα τοπίο που μοιάζει με συνέπεια αποκαλυπτικής καταστροφής.
Η Guardian επιτράπηκε να επιβιβαστεί σε ένα στρατιωτικό αεροσκάφος της Ιορδανίας που έφτανε βοήθεια στη Γάζα την Τρίτη. Το Ισραήλ πρόσφατα επανέλαβε συντονισμένες ρίψεις αεροπορικής βοήθειας υπό την αυξανόμενη διεθνή πίεση για τις σοβαρές ελλείψεις τροφίμων και ιατρικών προμηθειών—έλλειψη τόσο σοβαρή που η πείνα έχει πλέον πάρει το μέρος της.
Η πτήση προσέφερε μια ματιά σε τρεις τόνους βοήθειας που ρίχτηκαν πάνω από την πεινασμένη λωρίδα—πολύ λιγότερο από ό,τι χρειάζεται—και μια σπάνια θέα από τον αέρα μιας περιοχής που αποκόπηκε σε μεγάλο βαθμό από τα διεθνή μέσα εδώ και μήνες, από τις 7 Οκτωβρίου, όταν το Ισραήλ ξεκίνησε την επίθεσή του. Μετά τις επιθέσεις υπό την ηγεσία της Χαμάς εκείνη την ημέρα, το Ισραήλ απαγόρευσε σε ξένους δημοσιογράφους να εισέλθουν στη Γάζα—μια πρωτοφανής κίνηση στον σύγχρονο πόλεμο, κάνοντας αυτήν μια από τις λίγες συγκρούσεις όπου οι δημοσιογράφοι έχουν αποκλειστεί από μια ενεργή ζώνη πολέμου.
Ακόμα και από ύψος 600 μέτρων, η καταστροφή είναι εμφανής—ορόσημα μερικών από τις πιο θανατηφόρες επιθέσεις του πολέμου είναι ορατά από κάτω. Αυτά είναι τα σημεία βομβαρδισμών και πολιορκιών που καταγράφηκαν με μεγάλο ρίσκο από Παλαιστίνιους δημοσιογράφους, πολλοί από τους οποίους έχουν σκοτωθεί. Πάνω από 230 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι βρίσκονται τώρα θαμμένοι σε πρόχειρους τάφους.
Περίπου 90 λεπτά μετά την απογείωση, το αεροσκάφος περνά πάνω από τη βόρεια Γάζα και την πόλη της Γάζας—τώρα μια έρημος από ερείπια και σκόνη. Τα κτίρια έχουν ισοπεδωθεί, οι δρόμοι είναι γεμάτοι κρατήρες, ολόκληρες γειτονιές έχουν σβηστεί. Από αυτό το ύψος, οι άνθρωποι της Γάζας είναι σχεδόν αόρατοι. Μόνο μέσα από ένα ισχυρό φακό μπορεί να διακριθεί μια μικρή ομάδα που στέκεται ανάμεσα στα ερείπια—το μόνο σημάδι ζωής σε ένα μέρος που φαίνεται ακατοίκητο.
Καθώς το αεροσκάφος πλησιάζει το προσφυγικό στρατόπεδο Νουσεϊράτ, η πίσω θύρα ανοίγει και παλέτες με βοήθεια γλιστρούν έξω, με αλεξίπτωτα να ανοίγουν καθώς κατεβαίνουν.
Σύμφωνα με τον ιορδανικό στρατό, αυτή είναι η 140η επιχείρηση αεροπορικής βοήθειας τους, με επιπλέον 293 που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με άλλες χώρες, παραδίδοντας 325 τόνους βοήθειας από τις 27 Ιουλίου.
Αλλά αυτές οι προσπάθειες απέχουν πολύ από ό,τι χρειάζεται. Οι ομάδες βοήθειας προειδοποιούν ότι η πείνα εξαπλώνεται γρήγορα. Ενώ οι ρίψεις δημιουργούν την εντύπωση δράσης, είναι ακριβές, αναποτελεσματικές και παρέχουν μόνο ένα κλάσμα από ό,τι θα μπορούσαν να μεταφέρουν φορτηγά. Τα ισραηλινά δεδομένα δείχνουν ότι στους πρώτους 21 μήνες πολέμου, 104 ημέρες αεροπορικής βοήθειας παρείχαν στη Γάζα μόνο τέσσερις ημέρες τροφής.
Αυτές οι ρίψεις μπορούν επίσης να είναι θανατηφόρες. Τον περασμένο χρόνο, τουλάχιστον 12 άνθρωποι πνίγηκαν προσπαθώντας να ανακτήσουν τρόφιμα που έπεσαν στη θάλασσα, και άλλοι πέντε σκοτώθηκαν από παλέτες που έπεσαν.
Καθώς το αεροσκάφος κινείται νότια, περνά πάνω από το Ντέιρ αλ-Μπάλαχ στο κέντρο της Γάζας. Κάτω, στην περιοχή Μπαράκα, η 11χρονη Γιακίν Χαμάντ—γνωστή ως η νεότερη διαδικτυακή προσωπικότητα της Γάζας—σκοτώθηκε στις 22 Μαΐου όταν ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις χτύπησαν το σπίτι της. Είχε ποτίζει λουλούδια σε ένα μικρό πράσινο κομμάτι που είχε φροντίσει σε ένα προσφυγικό στρατόπεδο.
Λίγα χιλιόμετρα μακριά, το αεροσκάφος πλησιάζει το Χαν Γιούνις, που υπέμεινε μήνες πολιορκίας και έντονων μαχών γύρω από τα νοσοκομεία του. Κάπου στα βόρεια προάστια βρίσκονται τα ερείπια του σπιτιού της Δρ. Αλάα αλ-Νατζάρ. Η Παλαιστίνια παιδίατρος, που εργαζόταν στο νοσοκομείο αλ-Ταχρίρ, ήταν σε βάρδια όταν το σπίτι της βομβαρδίστηκε τον Μάιο. Ο σύζυγός της και εννέα από τα δέκα παιδιά της πέθαναν στην επίθεση.
Από ψηλά, το μικρό μέγεθος της Γάζας είναι εντυπωσιακό—μια στενή λωρίδα γης που έχει γίνει το σκηνικό μιας από τις πιο θανατηφόρες συγκρούσεις στον κόσμο. Η περιοχή είναι λιγότερο από το ένα τέταρτο του μεγέθους του Μείζονος Λονδίνου. Ωστόσο, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, πάνω από 60.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε ισραηλινές επιθέσεις εδώ, με χιλιάδες ακόμα θαμμένους κάτω από τα ερείπια.
Λίγα εκατοντάδες μέτρα κάτω από μας, η δημοσιογράφος Μαλάκ Α. Τάντες—μια επιζήσασα—εργάζεται πάνω στην τελευταία της αναφορά. Οι περισσότεροι συνάδελφοί της δεν την έχουν γνωρίσει ποτέ προσωπικά λόγω του ισραηλινού αποκλεισμού, που εμποδίζει τους κατοίκους της Γάζας να φύγουν. Μετακινημένη πολλές φορές, παλεύει χωρίς αξιόπιστη τροφή ή νερό και έχει χάσει συγγενείς, φίλους και το σπίτι της. Το να λαμβάνεις ένα μήνμα από αυτήν καθώς πετάμε από πάνω είναι μια εμπειρία που σου μένει.
Καθώς το αεροσκάφος γυρίζει πίσω προς την Ιορδανία, ένας στρατιώτης δείχνει προς τον θολό νότιο ορίζοντα. «Αυτή είναι η Ράφα», λέει.
Κάποτε το νοτιότερο καταφύγιο της Γάζας, η Ράφα βρίσκεται τώρα σε ερείπια. Εκατοντάδες έχουν πεθάνει στην απελπισμένη προσπάθεια να βρουν τροφή από τον Μάιο, όταν το Ισραηλινο-Αμερικανικό Ίδρυμα Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Γάζας ανέλαβε τις παραδόσεις βοήθειας. Λίγα χιλιόμετρα ανατολικά, σε λόφους με κρατήρες, βρίσκεται το σημείο όπου μια ισραηλινή επίθεση χτύπησε μια συνοδεία Παλαιστινιακών οχημάτων έκτακτης ανάγκης στις 23 Μαρτίου, σκοτώνοντας 15 γιατρούς και διασώστες. Αργότερα θάφτηκαν σε μαζικό τάφο.
Μετά την προσγείωση στην αεροπορική βάση Βασιλιά Αμπντάλα Β' της Ιορδανίας, μια ερώτηση μένει ανάμεσα στους δημοσιογράφους που βρίσκονται στο αεροσκάφος: Πότε θα δούμε ξανά τη Γάζα;
Και αφού είδαμε αυτή την έρημο από ερείπια και τάφους—τι άλλο μπορεί να καταστραφεί όταν τόσα πολλά έχουν ήδη χαθεί;
