Ο Ριζ Αχμέντ έκανε πολλαπλές εργασίες ταυτόχρονα. Ήταν Φεβρουάριος στο Λονδίνο και ο ηθοποιός έδινε συνέντευξη σε ένα αντρικό περιοδικό ενώ ήταν στο δρόμο να πάρει το παιδί του από το σχολείο. Μέχρι εδώ, όλα γκλαμουρά. «Να η πραγματικότητα», λέει τώρα ο Αχμέντ, χτυπώντας δυνατά τις παλάμες του στο τραπέζι. «Έχω αργήσει για το σχολείο. Έχω κολλήσει στην κίνηση. Υποτίθεται ότι θα έπρεπε να είμαι στον υπολογιστή μου, αλλά αναγκάζομαι να το κάνω στο τηλέφωνό μου, μέσα στο αυτοκίνητό μου. Είμαι διπλοπαρκαρισμένος σε διπλή κίτρινη γραμμή, δίνω τη συνέντευξη, κοιτάζω πάνω από τον ώμο μου. Ο τροχονόμος έρχεται, είναι ώρα αιχμής. Προσπαθεί να με μετακινήσει. Προσπαθώ να φύγω από εκεί ενώ μιλάω στο τηλέφωνο με αυτόν τον τύπο».
Αφηρημένος, ο Αχμέντ χτύπησε ένα άλλο αυτοκίνητο. Ο οδηγός πήδηξε έξω, εξαγριωμένος. «Μου λέει, "Τι στο διάολο κάνεις;"» λέει ο Αχμέντ, που προσπαθούσε να συνεχίσει τη συνέντευξη. «Τώρα βγαίνω από το βίντεο, λέγοντας, "Ω, το σήμα μου είναι λίγο αδύναμο!" ενώ ενεργοποιώ και απενεργοποιώ τον ήχο για να συζητήσω λεπτομέρειες ασφάλισης αυτοκινήτου. Στο τηλέφωνο, λέω, "Βεβαίως, ήταν μεγάλη τιμή να μπορώ να πω την ιστορία μου με αυτούς τους καταπληκτικούς συνεργάτες"», προσθέτει, με τη φωνή του να πέφτει μια οκτάβα και να γίνεται ομαλή.
Έκανε σίγαση στην κλήση και κατέβασε το παράθυρο. «Πάρε την πινακίδα μου, αδερφέ!» φωνάζει, με την προφορά του να γλιστράει πίσω στις ρίζες του από το Γουέμπλεϊ όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. «Δεν προσπαθώ να παλέψω μαζί σου! Πάρε τα στοιχεία μου, σε παρακαλώ!»
Ο Αχμέντ προσπάθησε να εξηγήσει ότι ήταν στη μέση μιας συνέντευξης, αλλά ο οδηγός δεν το δέχτηκε. «Μου λέει, "Έτσι οδηγάς; Ελπίζω να μη πάρεις τη δουλειά"».
Ο Αχμέντ ξεσπά σε γέλια. Εκείνη την ημέρα, λέει, ένιωσε το χάσμα ανάμεσα στο πρόσωπο που έπρεπε να υποδυθεί και στο πρόσωπο που πραγματικά είναι. Είναι μια οικεία αίσθηση για έναν από τους πιο ευέλικτους ηθοποιούς της Βρετανίας. Η κινηματογραφική εκδοχή του «Άμλετ» που ανέπτυξε, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο, αναπλάθει με κομψότητα τον πενθούντα πρίγκιπα ως γιο ενός πλούσιου Νοτιοασιάτη μεγιστάνα ακινήτων στο σύγχρονο Λονδίνο, με τον Αχμέντ στον ομώνυμο ρόλο, να αποδίδει πλήρη σαιξπηρικό στίχο. Αργότερα φέτος, θα εμφανιστεί δίπλα στον Τομ Κρουζ στο «Digger», τη νέα ταινία του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιάριτου. Στα νεανικά 43 του, ο ιδιαίτερος συνδυασμός έντασης, βάθους και πνεύματος του Αχμέντ τον έχει βάλει ακόμη και στο περίγραμμα για τον Τζέιμς Μποντ, αν η σειρά ήταν διατεθειμένη να ρισκάρει με έναν 007 που δεν είναι λευκός.
Αυτή τυχαίνει να είναι και η υπόθεση του «Bait», της τρελής τηλεοπτικής κωμικής σειράς που ο Αχμέντ πρόκειται να κυκλοφορήσει στο Prime Video μετά από ανάπτυξη για το καλύτερο μέρος της δεκαετίας. Ο Αχμέντ υποδύεται τον Σαχ Λατίφ, έναν ηθοποιό που παλεύει και κάνει λάθος στην ακρόασή του για τον Μποντ, αλλά κατά κάποιο τρόπο καταλήγει να διεκδικεί τον ρόλο. Είναι η ευκαιρία μιας ζωής, και όχι μόνο για τον Σαχ. Ο ξάδερφός του Ζούλφι (ένας εκπληκτικός Γκουζ Χαν) το βλέπει ως τρόπο να προωθήσει τη νέα επιχείρησή του με μίνι ταξί, το Muber («Αλλά το Uber στο Λονδίνο είναι ήδη μουσουλμανικό», σχολιάζει ο Σαχ), και η μαμά του (που υποδύεται η ηθοποιός του Μπόλιγουντ Σίμπα Τσάντα) μπορεί τελικά να έχει κάτι για να καυχηθεί.
Όταν συναντιόμαστε μια ηλιόλουστη Δευτέρα απόγευμα στο ανατολικό Λονδίνο, ο Αχμέντ είναι χαλαρός και άνετος με μαύρο φόρμα, γκρίζο μπλουζάκι και μπορντό ζακέτα από την ινδική σχεδιαστική μάρκα Kartik Research. Πάνω στο πάγκο που καθόμαστε κρέμεται μια φθαρμένη αεροπόρου σακά από τη δεκαετία του '50 από το Front General Store, το αγαπημένο του vintage κατάστημα στη Νέα Υόρκη. Προσωπικά, ο Αχμέντ γελάει εύκολα και ακούει προσεκτικά, το βλέμμα του έντονο.
Με ενδιαφέρει η επιλογή του να ανοίξει την τηλεοπτική του σειρά με μια ακρόαση. Σε ένα δοκίμιο του 2016 για το να τον χαρακτηρίζουν ως τρομοκράτη, ο Αχμέντ συνέκρινε τα δωμάτια ανάκρισης στα αεροδρόμια όπου συχνά τον σταματούσαν με τα δωμάτια ακροάσεων. «Είναι επίσης μέρη όπου ανάγεσαι στην εμπορευσιμότητα ή το επίπεδο απειλής σου, όπου το μήκος της γενειάδας σου μπορεί να είναι καθοριστικό, όπου σε βλέπουν - και επομένως βλέπεις τον εαυτό σου - μέσω απλουστευτικών ταμπέλων», έγραψε. Στο «Bait», ο Σαχ αισθάνεται περιορισμένος από τους διάφορους ρόλους του, καταδικασμένος να υποδύεται διαφορετικές εκδοχές του εαυτού του για τους ανθρώπους στη ζωή του.
«Ουάου, αυτό είναι σαν θεραπεία», λέει παιχνιδιάρικα ο Αχμέντ. «Συνδέεις τελείες που δεν είχα καν σκεφτεί! Στείλε μου τον λογαριασμό αργότερα, ε;»
Το «Bait», συνεχίζει πιο σοβαρά, είναι για το πώς η ζωή μπορεί να μοιάζει με μια μεγάλη ακρόαση. «Ελπίζω να είναι κάτι που σχετίζεται με ανθρώπους έξω από τους ηθοποιούς», διευκρινίζει. «Ακόμα και οι άνθρωποι που δεν είναι ερμηνευτές - όλοι πρέπει να υποδυόμαστε κατά κάποια έννοια, σωστά;» Ο Αχμέντ περιγράφει τη θέση του: «Όλοι προβάλλουμε μια εκδοχή του εαυτού μας που συνήθως είναι αρκετά διαφορετική από το ποιοι πραγματικά είμαστε ή πώς πραγματικά αισθανόμαστε, απλώς για να αποδείξουμε στους ανθρώπους ότι είμαστε αρκετοί.
»Ίσως έχει χειροτερέψει από την εποχή που ζούμε και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι πρέπει να επαναβεβαιώνουμε συνεχώς τη σημασία μας, τη συνάφειά μας, την αξιολάτρευτη φύση μας, την ίδια μας την ύπαρξη. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν επαναπρογραμματίσει τον εγκέφαλό μας με τέτοιο τρόπο που όλοι αισθανόμαστε πίεση να το κάνουμε αυτό».
Ο Αχμέντ έχει περάσει δύο δεκαετίες αποδεικνύοντας την ικανότητα και την ευελιξία του ως ηθοποιός. Η φιλμογραφία του εκτείνεται από σατιρικές κωμωδίες και γουέστερν, έως επιστημονική φαντασία και ευαίσθητα, πολιτισμικά συγκεκριμένα δράματα. Όταν του ζητήθηκε να περιγράψει τις διαφορετικές εποχές της καριέρας του, τα φρύδια του στενεύουν. «Πραγματικά ελπίζω να μην έπρεπε», λέει με προσποιητή σοβαρότητα. «Μπορείς να το κάνεις εσύ;» πειράζει.
Λοιπόν, πρώτα ήρθαν τα χρόνια της αναγνώρισης, όπου έπαιξε με μουσουλμανικά στερεότυπα μετά την 11η Σεπτεμβρίου σε ταινίες όπως το ντεμπούτο του το 2006 «The Road to Guantánamo», το «Shifty» ως έμπορος ναρκωτικών, και την λατρευτική κωμωδία του Κρις Μόρις «Four Lions», για ένα κουαρτέτο αξιολάτρευτων, ανίκανων τζιχαντιστών.
Η εποχή του στο Χόλιγουντ ξεκίνησε με έναν δευτεραγωνιστικό ρόλο στο θρίλερ του Τζέικ Τζίλενχαλ «Nightcrawler» και οδήγησε σε έναν ευρέως γνωστό ρόλο ως βασανισμένος ταξιτζής και ύποπτος δολοφονίας στην τηλεοπτική δραματική σειρά εγκλημάτων του HBO το 2016 «The Night Of», που του χάρισε ένα Έμμυ. Περίπου την ίδια εποχή, εμφανίστηκε στο «Rogue One: A Star Wars Story» και στο «Venom» της Marvel, καθώς και σε μια υποτιμημένη έκτακτη εμφάνιση ως δάσκαλος σέρφινγκ και ερωτικό ενδιαφέρον στο «Girls» της Λίνα Ντάνχαμ (αναζητήστε το κλιπ με αυτόν να ραπάρει το στίχο του Twista από το «Slow Jamz» του Κάνιε Γουέστ). Είναι ξεκάθαρο ότι ο Αχμέντ δεν ήθελε ποτέ να είναι, ή να κάνει, μόνο ένα πράγμα. «Έκανα μια πολύ σκόπιμη επιλογή να κάνω το «Four Lions» και το «Sound of Metal», να κάνω το «Nightcrawler» και το «The Night Of»», λέει. «Αυτό προέρχεται από τη δική μου ανήσυχη φύση».
Πιο πρόσφατα, ο ηθοποιός έχει επικεντρωθεί στην αφήγηση ιστοριών από τη δική του ξεχωριστή οπτική γωνία. Το 2020, συνέγραψε, παρήγαγε και πρωταγωνίστησε στο «Mogul Mowgli», για έναν Βρετανό Πακιστανό ράπερ που πάσχει από μια μυστηριώδη χρόνια ασθένεια, και το 2022, αυτός και ο Άνεϊλ Καρία κέρδισαν Όσκαρ για το νηφάλιο τους μικρού μήκους «The Long Goodbye», που απεικονίζει μια συνηθισμένη νοτιοασιατική οικογένεια που προετοιμάζεται για έναν γάμο όταν το σπίτι τους επιδρομεί βίαια από την αστυνομία. Το ζευγάρι έκανε επίσης μαζί τον «Άμλετ» με σκηνικό το Λονδίνο, που ο Αχμέντ περιγράφει ως έργο αγάπης 15 ετών. «Ας ελπίσουμε ότι τώρα θα δείτε μια εποχή όπου θα κάνω τα πράγματα λίγο πιο γρήγορα, τώρα που έχω καταλάβει πώς να το κάνω».
Το 2015, όταν το «Hollywood Reporter» ανακοίνωσε το καστ για το «Rogue One», το τηλέφωνο του Αχμέντ άρχισε να χτυπά ασταμάτητα. «Οι άνθρωποι μου έστελναν μηνύματα τύπου, "Αδερφέεεεε! Ω Θεέ μου!"» θυμάται. Ωστόσο, την ακριβώς επόμενη μέρα, λέει, «Μου απαγόρευσαν την είσοδο στο Tesco για υποψία κλοπής». Η πλυντήριά του είχε χαλάσει, εξηγεί. Χωρίς καθαρά ρούχα και στο δρόμο για το πλυντήριο, είχε περάσει από το σούπερ μάρκετ για να αγοράσει ένα κέικ γενεθλίων για τον αδερφό του. «Ήμουν με φωσφορίζοντα σορτς ποδηλασίας, ένα τεράστιο πράσινο μπουφάν, και, κάτι σαν κορσέ από το Καρναβάλι». Ξέρεις εκείνες τις καρό τσάντες πλυντηρίου; Απλώς τραβούσα μια μέσα.
Του αγόρασα πίτσα αντί για κέικ επειδή δεν είχαν καλά κέικ εκεί - μην με κρίνετε. Δεν το σκάναρα σωστά στο ταμείο αυτοεξυπηρέτησης, η συναγερμός χτύπησε, έμοιαζα με τρελό, και είχα μια πίτσα θαμμένη κάτω από σωρούς βρώμικων εσώρουχων και κάλτσες. Ο Αχμέντ λέει αυτή την ιστορία σαν να είναι μια καλά εξασκημέ